alisveris-bagimliligi

 

Günümüzde alışveriş, modern yaşantının önemli bir parçası haline gelmiştir. Alışveriş bir bağımlılık olarak görülmese de saplantılı davranışlara dönüşebilen; kumar, video oyunları, seks ve yeme bozukluğundan pek bir farkı yoktur. Bu bozuklukta genel belirtilerin arasında bir sonraki alacağını düşünmek ve bunların sonucunda ilişkilerini ya da maliyesini bozacak şekilde saplantılı davranışları durduramamak bulunmaktadır. Alışveriş düzensizliği,  iflas ve hukuki problemlere yol açabilir. Alışveriş bağımlısı olan kişilerin zihinleri yeni alacakları ürünlerle o kadar meşguldür ki, zaman ayırması gereken günlük rutinlerini bile düşünüp zaman ayırmaz hale gelirler.

Alışveriş-kolik olarak tanımlanabilecek bu bozuklukta birey durma yeteneğinden yoksunlaşmış ve de kendisinin gerçekte ihtiyacı olmayan ürünleri ya da hizmetleri gerek fiziki gerekse de internet üzerinden satın alır. Bu ürün aynı üründe olabilir ya da farklı bir üründe olabilir ama alım sonucunda utanç duygusuna kapılırlar. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5) şu anda alışveriş yapma bozukluğunu bir bağımlılık gibi tanımlamasa da tipik olarak bir dürtü kontrol bozukluğu olarak adlandırılır ve zihinsel bozukluğun tedavi edilmesi gerektiği üzerinde durulur.

Dünya çapındaki ekonomist ve psikologlar, kişilerin neden fazla alım yaptıklarını anlamak ve problemin çözümü için araştırmalar yapmaktadırlar. Araştırmalar alışveriş bağımlılığının bir takım duygular ve bunların oluşturmuş oldukları döngüden kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Alışverişe gitmeyi düşünürken birey güçlü bir gerginlik ve uyarılma duygusu hisseder; sonra satın alma dürtüsü, eylem sırasında geçici bir rahatlama ve sonrasında suçluluk duygusu hisseder. Bu süreçler içerinde birey herhangi oluşacak olan geçim ve maddi sıkıntıları göz önünde bulundurmadan dürtülerini engelleyemez ve satın alma döngüsü içersine girer.  Basitçe açıklamak gerekirse, kompulsif alışveriş davranışı içerisinde bulunan birey, alışveriş sürecinde öforik duygulara bağımlı hale gelmesidir.

Alışveriş bağımlılarının birçoğunda ortak olan bazı özellikler bulunmaktadır. Başlıca bunlar birkaç başlık altında toplayabiliriz;

  • Bozulmuş dürtü kontrolü
  • Kendine güven kaybı
  • İlişkilerin problemler
  • Ailede ruhsal bozukluk
  • Madde kullanım bozukluğu öyküsü
  • Finansal zorluklar
  • Sık sık harcama çılgınları
  • Psikiyatrik problemler

Bir bağımlılığın üstesinden gelmek için çoğu insan bir psikolog’ a danışır ve yapılacak en iyi yöntemde budur. Bilişsel davranışçı terapi, kompulsif alışveriş de dahil olmak üzere birçok bağımlılığın tedavisinde kullanılır. Terapistiniz ile yapacağınız görüşmeler yararsız duygu ve düşünceleri tanıyıp bunları davranışa dökememenize yardımcı olacaktır ve böylece bu dürtü probleminizi çözmemize yardımcı olacaktır. Tabi ki bunun yanı sıra kullanılacak olan medikal tedavide tedavinin başarısını arttıracaktır.

Write a comment:
*

Your email address will not be published.