ALKOL VE MADDE BAĞIMLILIĞINDA BENLİK SAYGISI VE SOSYAL KAYGI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Alkol ve madde bağımlılığı yaşadığımız yüzyılda adeta bir çığ gibi büyüyen, bireyi dünyamızın
gerçekliklerinden uzaklaştıran ve kendi kabuğunun içine hapseden bir problem olarak görülebilir.
Bağımlılık, kişinin alkol ve/veya maddeyi düzenli olarak kullanması ve bırakamaması olarak
açıklanabilir. İlk kez alkol ve madde kullanan kişi bir kerede bağımlı olmayabilir fakat bu eyleme
devam ederse bireyde tolerans gelişir ve kullanmaması halinde yoksunluk sürecine girdiği gözlemlenir
ve bağımlılık gelişmiş olur. Alkol ve madde bağımlılığının birden fazla sebebi olabilir. Bunların arasında
genetik olarak yatkınlık(ailede madde kullanan birinin olması gibi), alkol ve/veya madde kullanan
arkadaş çevresi sonucunda birey bağımlı hale gelebilir. Zaman içerisinde alkol ve madde bağımlısı
olan kişilerde birtakım sosyal, psikolojik ve fiziksel problemler gözlenir. Alkol ve madde kullanan
bireyler geçici olarak bir rahatlama hissi yaşasalar da uzun süreli kullanama bağlı olarak zaman
içerisinde duygu durum bozuklukları bunun yanı sıra kaygı bozukluklarına yol açtığı araştırmalarca
belirlenmiştir.

Stres ile başa çıkma düzeyleri oldukça düşük olan alkol ve madde bağımlılarını göz önünde
bulundurursak, karşılarına çıkan olumsuz olaylarda alkol ve madde kullanımda kolay çözüm buldukları
görülmüştür. Alkol ve madde bağımlısı olan kişilerin gerçeklikten kopmak için kullanım içinde olduğu
bunun içinse çeşitli bahanelerin arkasına sığındıkları, bunların başında ise yaşanılan sıkıntılı süreçler,
bazı psikolojik zorluklar (yakınlarının kaybı, duygusal acı, travmatik yaşantılar gibi sebepler) olduğu
bilinmektedir. Alkol ve madde birey için bir kaçış yolu olmaya başlar ve kullanım zaman içerisinde
bağımlılık boyutuna çok kolay bir şekilde ulaşır. Alkol ve madde bağımlılığı artıkça yaşanılan çevreden
uzaklaşma, ikili ilişkilerde problemler yaşama ve de bunların sonucunda kişi sosyal izolasyon içerisine
girer. Uzun süreli olan alkol ve madde kullanım bulunan yaşantılarda birey sosyal ortalardan izole
olur. Alkol ve madde kullanan birey artık sosyal ortamlardan izole olmuştur ve kendini diğer
bireylerde farklı görmeye başlamıştır ve de alkol ve madde kullanım sonucu yetersizlik ve düşük
benlik saygısı ortaya çıkar. Toplumsal kaygı hızı alkol ve madde bağımlısı olanı kişilerde yüksektir.
Literatürde benlik kavramı kişinin nasıl olduğu olarak açıklanmıştır. Kişinin yaşam içerisindeki
gayreti kişinin uygun değer benliğine ulaşmaktır. Bu kavram bireyin öz saygısı, duygu, düşünce ve
tutumlarındaki ahenk ile ifade bulur. Alkol ve madde bağımlısı olan kişilerin benlik gelişiminin
olumsuz yönde etki altında bulunduğu açık bir şekilde söylenebilir. Alkol ve madde kullanımına
eğilimin sebeplerinde biri olarak kişinin benliğindeki problemlerin üstünü örtmek için tüketim yaptığı
söylenebilir. Bu sebeptendir ki araştırmalar da alkol ve madde kullanımının kişinin benlik saygısına
zarara verdiğini göstermiştir.

Kişinin bir sosyal ortamda kendini ifade etmekte zorlanması ve bireyin olumsuz değerlendirilme
korkusuna sahip olması ise sosyal kaygı kriterleri arasında değerlendirilebilir. Toplumsal kaygı ortamı
ile birlikte birtakım psikolojik problemler de ortaya çıkmaktadır. Genel performans kaybı, bulunulan
alana göre; okul veya iş, oraya ciddi sorunlar çıkarabilir. Bunların başında okula devam problemi,
okulda başarısızlık ve daha da ilerlediğinde iş kaybı veya okulu bırakma ile sonuçlanabilir. Alkol ve
madde bağımlısı kişi zaman içerisinde bulunduğu ortam başta olmak üzere toplumdan soyutlanır ve
dış dünyadan uzaklaşır, bir kısır döngünün içerisinde alkol ve madde kullanmaya devam edip kendi iç
dünyasına kapanır ve izolasyon içerisine girer. Bu aşamaların sonucunda da bireyin toplum içerisinde
yaşarken kaygı katsayısı artmaktadır.

Sonuç olarak, yapılan araştırmalara dayanarak alkol ve madde bağımlısı olan kişilerin sosyal kaygıleri
ile benlik saygıları arasında bir ilişki var denilebilir. Alkol ve/veya madde kullanımı kişide hali hazırda
var olan düşük benlik saygısı ve yüksek olan sosyal kaygı durumlarını tetikleyeceği ve zamanla
arttıracağı gibi, daha öncesinde böyle bir durum yaşamayan ya da yaşamamış olan kişiler için bile

doğrudan benlik saygısında düşüş ve madde ve alkol kullanımının getirdiği sosyal izolasyonla beraber
topluluk içinde kaygı yaşatacak ve kişinin profesyonel bir yardım almadan içinden çıkamayacağı bir
kısır döngüye dönüşebilir.

Write a comment:
*

Your email address will not be published.