Dijital oyun bağımlılığının tam olarak gerçek bir tanımı yapılmaksızın, bir tür davranış bağımlılığı olarak görülüp, teknolojiyi uzun süre karşı konulamadan kullanım biçimi olarak ifade eden bir kavramdır.

Oyun bağımlılığının semptomlarına bakıldığında;

  • Oyunla vakit geçirme
  • Oyun oynamanın o an mümkün olmadığında geri çekilme semptomlarının görülmesi (üzüntü, endişe gibi)
  • Hoşgörü dürtüsünü gidermek için oyun oynamaya daha fazla zaman ayırma
  • Oyun oynamayı azaltmak ya da oyundan çıkamama
  • Daha önce yapılan aktivitelerden oyun nedeniyle yapamama ve ilgi kaybetme
  • Etrafındaki sorunlara rağmen oyun oynamaya devam etmek
  • Olumsuz ruh hallerini hafifletmek için oynama isteği

Bu semptomlardan bir yıl içinde en az 5 inin görülmesi gerekmektedir.

Dijital oyun bağımlılığı her yaşta olabildiği üzere özellikle çocuklarda uzun süre kullanım, bu uzun süre kullanım yüzünden sorumluluklarını aksatma, oyunu kendi yaşantılarıyla ilişkilendirmeleri ve dijital oyunları geleneksel oyunlara tercih etmeleriyle tanımlanabilecek bir durumdur. Günümüzde teknolojinin hızla ilerlemesi ve bu yüzden çocuklarında hayatlarına teknolojinin yenilenmesiyle birlikte oyun girmiştir.

Toplumların ve kültürlerin vazgeçilmez bir yapısı haline gelen dijital oyunlar , ciddi bir ekonomik servete, sosyal ve kültürel bir etkiye sahiptir. Dijital oyunların oyunculara sunduğu ortamlar ele alındığında, yaratılan hayal dünyası ve dünyayı istenilen bir şekilde değiştirilebilir olması ve gerçek dünyada yapılamayacak bazı hareketlerin bilgisayar ortamında yapılabilir olması, geniş bir etki olanı bu oyunların en çok tercih edilen eğlence aracı olduğu görülmektedir

  • Sağlıklı bir hayata sahip olan bireyin dijital oyun oynamanın normal sayılmasının yanı sıra hatta oyun oynamanın duygusal olarak rahatlama gibi çeşitli olumlu etkinin olduğu çalışmalar ortaya koyulmuştur. Ancak bunun yanı sıra, bireyin oyun oynama isteğine karşı koyamama, kontrolsüz bir şekilde davranma, duygularında iniş-çıkışların olduğu, düşüncelerde değişimler ve sosyal hayattan ciddi bir şekilde kopuş gözlemlendiğinde ortaya çıkan problem bağımlılık olarak adlandırılabilir.

 

2.3.2 Dijital Oyun Bağımlılığını Destekleyen Bileşenler

     Dijital oyunların birtakım özelliklerinden ve oynayan bireylere hissettirdiği duygular, bağımlılık sürecini hızlandırmaya ve daha çok zaman harcamasına neden olabilecek unsurlar olarak değerlendirilmektedir.

-Başarı Bileşeni;              

  • Yükselme/ İlerleme: Oyun esnasında kazanılan güç, ödül, hızlı ilerleme, servet ve statü merakı
  • Mekanik: Oyundaki oluşan karakterin performansını iyileştirmeye gitmek ve oyunun kendine has olan kurallarını sistemsel olarak çözme gerekliliği.
  • Rekabet: Oyun esnasında diğer oyuncularla birlikte gösterilen mücadele isteği

-Sosyal Bileşen;

  • Sosyalleşme: Oyundaki bireyler arasındaki sohbet etme, yardımlaşma isteği
  • İlişki: Oyundaki bireyler farklı şehirlerde ikamet ediyor olsa da çevrimiçi oyunlar aracılığıyla uzun süreli ilişkiler kurma.
  • Ekip Çalışması: Oyuncuların oyun esnasında birlik olup grup olmaktan memnuniyet duyması.

-Oyuna Dalma Bileşeni;

  • Keşif: Oyunlarda yapılması istenilen adım adım görevleri çözme ve bir sonra ki bölümün bilinmezliği
  • Rol Yapma: Oyun esnasında bireyin kendi hayalinde olan karakteri yaratarak istediği role bürünmek.
  • Özelleştirme ve Kontrol: Oyundaki ortamı ve yaratılan karakteri kendine has şekillendirme
  • Gerçeklerden Kaçma: Oyun oynayan bireylerin hayatlarında yaşadıkları sorunlardan kaçma olanağı.

2.3.3 Dijital Oyunların Olumlu ve Olumsuz Etkileri

Dijital oyunların oynanmasıyla birlikte oynayan çocuklarda bu oyunların hem olumlu hem de olumsuz bir sürü etkisi olduğu ortaya konulmuş olup ve bu oyunların çeşitliliği ve harcanan zamana göre de etkilerinde değişiklik olduğu ortaya konmuştur.

Olumlu Etkiler;

  • Çocuklar dijital oyunları oynarken aslında hem algı hem de bilişsel yetenekleri geliştirip ve bunun yanı sıra motor becerilerinde de gelişim söz konusudur.
  • Dijital oyunlar oynanırken, çocuklar karar verme ve problem çöme becerilerini geliştirir, ekip çalışmasını öğrenir ve daha açık bir algıya sahip olur.
  • Dijital oyunların yarattığı rekabet ortamı, çocuğu stratejiler tasarlamaya yönlendirir. Kazanma ve başarı duygusuyla birlikte güvenini artmasına yardımcı olur.
  • Dijital oyunlar, çocuklara daha çok odaklanmayı, plan yapmayı, hedefe ulaşmak için karışık durumlarla baş edebilme yeteneği kazandırır

 

-Olumsuz Etkiler;

  • Dijital oyunların başında saatlerce oturmak başta obezite olmak üzere, uyku problemleri, baş ağrıları, göz kuruluğu, el-bilek rahatsızlıkları, kas ve iskelet sisteminde düzensizliklerin artması gibi durumlara neden olabilir.
  • Şiddet içerikli dijital oyunlar çocuklarda öfkeli ve saldırgan davranışlarını tetiklemektedir
  • Dijital oyun oynayan çocukların çok fazla vakit harcadıkları geleneksel oyunlara zaman ayırmadıklarından kaynaklı sosyalleşme olanağı olmadığında asosyalleşme görülmektedir.
  • Dijital oyunlarla harcanan zaman çocukların derslerini aksatmasına ve zayıf bir akademik performans göstermelerine, okulu kırmalarına hatta okulu bırakmalarına neden olmaktadır
Write a comment:
*

Your email address will not be published.