Öz şefkat kavramına geçmeden önce, şefkati tanımlamakla başlamak gerekir. Şefkat, diğer insanların yaşadıkları zor durumlara karşı empatik, duyarlı ve ilgili bir şekilde yaklaşmak ve bu deneyimleri kabul etmektir. Burada önemli olan yargılayıcı olmamak, eleştirmemek ve yalnızca karşımızdakinin acısını kabul etmektir. Öz şefkat kavramı ise insanın bu şefkatli, duyarlı tarafı ile kendi problemlerine dokunabilmesidir. Daha basit tanım ile “kişinin kendine sevdiği biri gibi davranması” halidir.

Şefkati en çok kendimize göstermekte zorlanırız. Bunun nedeni, toplumsal olarak “bencil” olarak etiketlenmekten korkmamız olabilir. Diğer nedeni, yaşadığımız acılar ve hatalar yüzünden kendimizi acımasızca eleştirmenin bize yarar sağladığını, bir daha bu hatayı ancak yargılayıcı, şefkatten uzak olursak yapmayacağımızı düşünmek olabilir. Bunun sonucunda da kaygı ve stres gibi olumsuz duygularla başa çıkmak zorunda kalırız. Ancak, öz şefkati hayatımızın içine kattığımızda, umut, iyimserlik, kabul, sevgi ve şefkat ile birlikte daha olumlu duygulara sahip oluruz. Kendimize, sevgi ve saygıya layık bir insan olarak değer vermeye başlarız.

İnsan, doğası gereği zaman zaman acı çekmektedir. Acıdan kaçmak yerine, acıyı anlamlandırmak, kabul etmek daha yararlı bir yoldur. Her insan hata yapabilir, kendini belli zamanlarda eleştirebilir ya da kendine kızabilir. Ancak öz şefkat durumu içselleştiğinde, kişinin başına gelen durumun herkesin başına gelebileceğine, acının içinden geçip iyileşebileceğine dair inancı gelişmektedir. Bu da kişinin toplumdan kopmamasına, bağımlılık geliştirmemesine ve yaşadığı acı ile aşırı derece özdeşleşmemesine sebep olmaktadır.

Kendine şefkat göstermeyen kişiler, acıları ile başa çıkmak için alkol ve madde kullanımına yönelebilirler. Bu yolla kendilerini hem rahatlatıp hem de cezalandırabilirler. Bağımlılık ve öz şefkat ile ilgili yapılan çalışmalarda, düşük öz şefkate sahip bireylerin yüksek bağımlılık oranlarının ya da bağımlılık risklerinin yüksek bulunduğu görülmektedir. Böylece, alkol ya da madde kullanan bireylerin, problemleri ile başa çıkmaları için kendilerine gösterdikleri şefkatin artması önemlidir. Çünkü, bağımlılık kişinin kendine kızması, cezalandırması ve bu durumla başa çıkmak için yeniden kullanıma dönmesi şeklinde bir kısır döngüdür. Bu döngüden kurtulmak için de kullanımın ardında yatan nedenler ve kişinin kendisine gösterdiği şefkat psikoterapi yolu ile ele alınmalıdır.

Klinik Psikolog Gülşah TEKMİL IŞIN.

Detaylı bilgi için arayınız. 05058660217

Write a comment:
*

Your email address will not be published.