Bağımlılık, tüm dünyada hızla yayılan önemli bir toplumsal problemdir. Bir beyin hastalığı olan bağımlılıkta tıbbi ve psikolojik problemler, sosyal ve toplumsal işlevsellik kaybı görülmektedir. Böylece, kişi kendisini toplumdan soyutlamakta ve stresli, izole bir hayat yaşamaktadır. Stres, kişilerin zorlu ya da rahatsız edici durumlarla karşılaştıklarında hissettikleri bedensel ve duygusal gerilim ve huzursuzluk halidir. Az miktarda stres motivasyonu sağlarken, fazla miktarda olduğunda ise kişiye zarar vermektedir. Bağımlılığın başlaması, sürdürülmesi ve tekrar etmesinde stres oldukça önemli bir rol oynamaktadır.

Bağımlı kişiler ile yapılan çalışmalarda, bu kişilerin duyguları, stresleri ile ilgili kaçınma davranışı sergiledikleri görülmektedir. Bu yolla, stres ile başa çıkmaktadırlar. Kaçınmanın da en kolay yolu alkol ya da madde kullanımıdır. Önceleri merak, deneme isteği ile başlayan ya da problemlerinden kaçış yolu olarak gördüğü maddelere karşı kişide tolerans gelişmeye başlamaktadır. Günden güne kullanım miktarı artmaktadır. Böylece, psikolojik, sosyal, aile ve ekonomi alanlarında problemler de artmaktadır.

Stres ile başa çıkmak için alkol ya da madde kullanımı dışındaki yöntemlere başvurmak en etkili yoldur. Başa çıkma iki yolla olabilir. Birincisi, sıkıntıya yol açan problem odaklı başa çıkmak, diğeri ise probleme ilişkin duyguları düzenlemektir. Problem odaklı başa
çıkan kişiler, direkt olarak stres yaratan problemi değiştirmek üzerine harekete geçerler. Duygu odaklı olan kişiler ise stres yaratan problemi algılama, yorumlama ve kendileri üzerindeki etkisini azaltma yolunu seçerler. Ancak bu stratejileri kullanırken duruma göre esnek olmak gerekmektedir. Ayrıca, psikolojik destek alarak problem çözme davranışlarını da değiştirmeleri iyi olacaktır.

Sonuç olarak, alkol-madde kullanımın stres ile ilişkili olduğunu unutmamak gerekmektedir. Kişilerin kendilerine nefes egzersizleri, fiziksel aktiviteler, meditasyon, düşüncelerine ve duygularına zaman ayırma gibi stratejiler belirleyerek kendilerini stresten uzaklaştırmaları en etkili çözümlerden biridir. Başa çıkamadıkları durumlarda ise uzmanlardan psikolojik destek alınmalıdır.

Klinik Psikolog Gülşah TEKMİL IŞIN.

Write a comment:
*

Your email address will not be published.