Uyuşturucu ve / veya alkolün uzun süre kötüye kullanılması kişinin fiziksel sağlığını, zihinsel işlevini ve genel ruh sağlığına zarar verir. Peki bu olumsuz etkiler, bağımlı kişinin yakın ailesini nasıl etkiler ve olumsuz etkiler onlar üzerinde kendini nasıl gösterir? Uyuşturucu bağımlılığının aile üyeleri üzerindeki etkileri, tahmin edilenden daha etkilidir.

Bağımlılık bir Aile Hastalığıdır

Hem birinci derece aile üyeleri hem de çoğu zaman geniş aile üyeleri de dahil olmak üzere bağımlıların aileleri, bireyin madde bağımlılığından bir şekilde etkilenir. Bağımlılık bir ailenin mali durumunu, fiziksel sağlığını ve psikolojik iyi oluşunu etkiler.

Her aile biriminde, her kişi, ailenin daha iyi çalışmasına yardımcı olmak ve bir düzeyde istikrar ve denge sağlamak için bir rol (veya birden fazla rol) oynar. Uyuşturucu bağımlılığının aile üyeleri üzerindeki etkileri değişir, ancak madde bağımlılığı bu dinamiğe eklendiğinde, düzeni ve dengeyi sürdürmek için uyuşturucu veya alkol kullanımıyla ilişkili yeni davranışlara uyum sağlamak için aile rolleri doğal olarak değişir. Bağımlı kişi de dahil olmak üzere aile içerisindeki işleyişi anlayabilmek adına altı aile rolü tanımlanmıştır. Bu kişilerin aileleri arasında “kolaylaştırıcı”, “maskot”, “kahraman”, “günah keçisi”, “kayıp çocuk” ve “bağımlı” bulunur.

Etkinleştirici: Bu rolü genellikle tek ebeveynli evlerde bağımlı olmayan bir eş veya daha büyük bir çocuk üstlenir. Bu kişinin görevi, mali durumla ilgilenmek, çocukların okula gitmesini sağlamak ve sosyal ve ticari durumlarda bağımlı için gerekçeler sunmak da dahil olmak üzere, bağımlının hastalığından dolayı geride bıraktığı tüm şeylerle ilgilenir. Aynı zamanda bağımlı kişinin sorununun ciddiyetini sıklıkla inkar eder ve profesyonel yardım almak yerine sürekli olarak onun için mazeret uydurur .

Kahraman: Bu rolü genellikle ailede başarılı olan ve kendinden emin ve ciddi görünen daha büyük bir çocuk üstlenir. Kahramanlar, evde çocuk olarak almasıgereken sorumlulukları aşan ve genellikle ebeveyn rollerini üstlenen sorumluluklar üstlenirler. Kahramanlar genellikle bağımlı aile bireyi için en iyisini hedeflerler ve beklentileri çok yüksektir, bu nedenle bağımlılık ilerledikçe ve sorumluluklar artmaya devam ettikçe rolü sürdürmesi giderek zorlaşır.

Günah Keçisi : Bu, otorite karşısında alışkanlıkla yanlış davranan ve meydan okuyan eğilimler sergileyen ailedeki çocuktur. Bu bireyler genellikle okulda ve evde başları derde girer. Bu çocuklar yetişkinliğe doğru ilerledikçe, birçoğunun da kanunla başı derde giriyor. Bu davranışlar, evdeki zehirli ve kaotik atmosferi yansıtır.

Maskot : Rahatsız bir ev ortamında bazı kişiler maskot rolünü üstlenir ve mizahı başa çıkma mekanizması olarak kullanır. Maskot, komedisinin aileye anlık bir rahatlama duygusu getirebileceğinin farkındadır ve evde denge ve rahatlık sağlamak için bu rolü sürdürmeye devam edecektir.

Kayıp Çocuk : Bu roldeki kişi, ailedeki diğer üyelerden izole edilir ve sonuç olarak ilişki geliştirmede sorun yaşar. Kayıp çocuk sosyal durumlarda zorluk çeker ve kendilerini olumsuz ev ortamından hem duygusal hem de fiziksel olarak uzaklaştırmak için sıklıkla hayal dünyasına sığınırlar. İzole edilmesinin temel sebeplerinden biri bağımlı kişiyle ailenin sürekli maddi ve manevi olarak yatırım yapmasından dolayı çocuğu geri planda bırakması da olabilir.

Bağımlı : Birçok kronik madde bağımlısı, ailelerine verdikleri acı ve sıkıntıdan büyük utanç, suçluluk ve pişmanlık duyuyor. Bununla birlikte, tabi ki bağımlılığını bırakmak istemeyen birçok bağımlı da vardır. Bu seçim aile içinde büyük bir öfke ve kızgınlığa neden olabilir.

Bu roller çocukluk döneminde oluşturulduğunda, yetişkinlik boyunca oynamaya ve gelişmeye devam eden davranış kalıpları haline gelirler.

Bağımlılık yaşamın ilerleyen dönemlerinde geliştiğinde, uyuşturucu bağımlılığının aile üyeleri üzerindeki etkileri, birçok aile rolü zaten kesin olarak belirlenmiş olduğundan, başka bir dizi sorun yaratır. Ebeveyn / çocuk ilişkileri ile ebeveyn / arkadaş ilişkileri arasındaki bulanık çizgi de durumu düzeltmeyi zorlaştırır.

Bağımlı Bir Kişiyle Evli Olmak

Bağımlılık ve aile ilişkileri maddi ve manevi olarak yıpratıcı olabilirken, bağımlı bir kişiyle evli olmak daha da zor bir durum olabilir. Özellikle tek bir eşin bağımlılık sorunu taşıdığı ilişkilerde alkol ve/ya uyuşturucu bir evliliği veya uzun süreli bir ilişkiyi mahvedevilir. Örneğin, bu süreç boşanma veya ayrılıkla sonlanacağı gibi aynı zamanda evlilik içerisinde diğer eşin sorumluluklarının adil olmayan bir şekilde paylaştırılması ve diğer eş tarafından fazlaca sorumluluk üstlenilmesine yol açabilir. Bu durum diğer eş için de son derece zor geçebilmektedir.

Ne yapmalı?

Bir bağımlılığın etkilerinin yalnızca bağımlı kişiyle sınırlı olması nadirdir. Çevresindeki herkes bir şekilde etkilenir. Sıklıkla, bağımlı kişinin yanında en çok zaman geçirenler arkadaşlar, aile ve iş arkadaşlarıdır – bunlar uyuşturucu bağımlılığı veya alkolizmden en çok etkilenecek kişilerdir. Aile üyeleri, özellikle de bağımlı olmayan eşler, bağımlı için sorumluluk almaya, davranışları için mazeret göstermeye ve potansiyel olarak cinsel, fiziksel ve duygusal istismara katlanmaya zorlanır. Çoğu durumda, geniş aile üyeleri ve yakın arkadaşlar, bağımlı tarafından görmezden gelinen sorumlulukları telafi etmek için kişiye mali ve başka şekillerde yardım etmek zorundadır. Çocuklar gelişim aşamasında çok zorluk çekerler ve yetişkin olarak uyuşturucu ve alkole bulaşma olasılıkları daha yüksektir. İş arkadaşları bağımlıya her zaman o kadar yakın değildir, ancak azalan iş performansını telafi etmek için iş yüklerini artırmak zorunda kalmaktan da etkilenebilirler. Bir bağımlıyla temas halinde olan hemen hemen her kişi bir şekilde etkilenir. Bağımlılığa destekte en yakınlar ve aile üyeleri dahil olduğunda iyileşme de en başarılı olur. Uyuşturucu bağımlılığının aile üyeleri üzerindeki etkileri çok güçlü olduğu için, bağımlılıktan kurtulmanın tüm aileyi iyileştirmesi gerekir. Ailenizden ya da yakınlarınızdan biri bağımlılık hastalığı yaşıyorsa, siz de profosyonel bir desteğe ihtiyaç duyuyor olabilirsiniz demektir.

Write a comment:
*

Your email address will not be published.